Ιωαννης Καφεζας

Μύρτιλο, (Bilberry). Eνδείξεις, αντενδείξεις, τεκμηρίωση και υποθέσεις

In Βότανα & Συμπληρώματα Διατροφής on Οκτωβρίου 23, 2015 at 11:21 πμ

myrtilo-blueberries3

Το μύρτιλο, συγγενές του βατόμουρου, των μούρων της μουριάς και του Huckleberry, είναι ένας πολυετής θάμνος με αιχμηρά, πράσινα κλαδιά και μαύρα ζαρωμένο μούρα, τα οποία είναι ώριμα στο τέλος του καλοκαιριού.

Οι βασικές ενώσεις που περιέχει και εμφανίζουν φαρμακευτική δράση λέγονται ανθοκυανοζίδες. Ξέρουμε ότι βοηθούν στην δημιουργία ισχυρών αιμοφόρων αγγείων και βελτιώνουν την κυκλοφορία στον οργανισμό. Αποτρέπουν τη συσσώρευση των αιμοπεταλίων κάτι που σημαίνει ότι περιορίζουν τον κίνδυνο θρόμβωσης του αίματος και έχουν ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες (πρόληψη ή μείωση της βλάβης των κυττάρων από τις ελεύθερες ρίζες).

Φαίνεται επίσης ότι ενισχύουν την παραγωγή ροδοψίνης, που είναι μια χρωστική ουσία που βελτιώνει τη νυχτερινή όραση. Οι ανθοκυανοσίδες στη φύση βρίσκονται και σε άλλες πηγές όπως:

Μούρα Acai

Βατόμουρα

Cranberries

Σμέουρα

Σταφύλια με μοβ ή μπλε χρώμα

Μελιτζάνες

Κόκκινο λάχανο

Άλλοτε φάρμακο, άλλοτε φαγητό

Το μύρτιλο έχει χρησιμοποιηθεί από αιώνες σαν φαγητό αλλά και σαν φάρμακο. Οι φαρμακευτικές δράσεις του εκτός από τις ανθοκυανοσίδες, δηλαδή τις χημικές ουσίες (χρωστικές των φυτών) με τις εξαιρετικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες, προέρχονται επιπλέον από την περιεχόμενη βιταμίνη C που παρουσιάζει επίσης αντιοξειδωτική του δράση.

Ως γνωστόν, τα αντιοξειδωτικά καθαρίζουν το σώμα από τις βλαπτικές ελεύθερες ρίζες, εμποδίζουν τις κυτταρικές βλάβες και επιδιορθώνουν αυτές που έγιναν.

Έχει αποδειχτεί ότι έτσι τα αντιοξειδωτικά γενικά και του μύρτιλου εν προκειμένω βοηθούν στην πρόληψη:

Καρδιοπαθειών
Καρκίνου
Alzheimer

Έως σήμερα δεν υπάρχουν πολλές μελέτες σε ανθρώπους για το μύρτιλο. Οι γνώσεις μας προέρχονται από:

1. μελέτη σε παρόμοια αντιοξειδωτικά (βότανα ή συμπληρώματα),
2. Εργαστηριακά δεδομένα,
3. Μελέτες σε ζώα,
4. Παρατήρηση και εμπειρία της παραδοσιακής ιατρικής

Άλλα οφέλη από το μύρτιλο

1. Χρόνια φλεβική ανεπάρκεια
Τα ενοχλητικά συμπτώματα της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας (εύκολη κόπωση, βάρος, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα κ.α), από όσες μελέτες υπάρχουν φαίνεται πως βελτιώνονται. Χρειάζονται και άλλες εργασίες με καλλίτερο σχεδιασμό.

2. Σακχαρώδης διαβήτης

Η κλασική ιατρική δεν προτείνει το μύρτιλλο για τον έλεγχο του διαβήτη. Όμως στην παραδοσιακή λαϊκή θεραπευτική, τα φύλλα από μύρτιλλο χρησιμοποιούνται για έλεγχο του σακχάρου διαβητικών. Από διάφορες ερευνητικές εργασίες εξάλλου προκύπτει ότι όλα τα μούρα βοηθούν στη μείωση της γλυκόζης του οργανισμού μετά από την κατανάλωση ενός γεύματος υψηλού σακχάρου. (δείτε και: σακχαρώδης διαβήτης. Το φάρμακο που μεγαλώνει στην αυλή μας)

Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι το μύρτιλο μπορεί να είναι αποτελεσματικότερο στην ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, αν συνδυαστεί με πλιγούρι βρώμης (η βρώμη έχει χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη) .

3. Αθηροσκλήρωση

Οι ανθοκυανοσίδες ενισχύουν τα αιμοφόρα αγγεία, βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και εμποδίζουν την οξείδωση της LDL (‘’κακής’’ χοληστερόλης), η οποία είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου για αθηροσκλήρωση (αθηρωματική πλάκα = στένωση αγγείου = ενδεχόμενη καρδιακή προσβολή ή και εγκεφαλικό επεισόδιο). Απαιτούνται επιπλέον εργασίες για εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων.

4. Διάρροια

Μύρτιλλο έχει χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή ιατρική  επί πολλές εκατοντάδες χρόνια και για την διάρροια. Ο καρπός περιέχει ταννίνες, δηλαδή ουσίες με αντιφλεγμονώδη και στυπτική δράση. Θεωρείται παραδοσιακά, κατάλληλο για να βοηθήσει τα άτομα με διάρροια, μειώνοντας τη φλεγμονή του εντέρου. Όμως δεν υπάρχουν μελέτες για την ώρα.

5. Μάτια

Στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, πιλότοι στην Βρετανία διαπίστωναν καλύτερη ορατότητα τη νύχτα, όταν έτρωγαν μαρμελάδα μύρτιλο. Φαίνεται ότι ενισχύει την παραγωγή ροδοψίνης, που είναι μια χρωστική ουσία η οποία βελτιώνει τη νυχτερινή όραση

pilots

Επίσης, αν και οι μελέτες μέχρι σήμερα δεν έχουν τελεσίδικα καταλήξει, το μύρτιλο χρησιμοποιείται ως βοηθητική θεραπεία για διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια επειδή οι anthocyanosides φαίνεται να συμβάλουν στην προστασία του αμφιβληστροειδούς.

Έχει επίσης προταθεί και χρησιμοποιείται προστατευτικά, στην εκφύλιση της ωχράς κηλίδος, στο γλαύκωμα και τον καταρράκτη. Χρειάζονται όμως περισσότερες μελέτες που σήμερα απουσιάζουν.

Είναι ασφαλές;

Το μύρτιλλο φρέσκο η ξεραμένο και το εκχύλισμα του, θεωρούνται ασφαλή και δεν έχουν περιγραφεί παρενέργειες. Εντούτοις οι μεγάλες ποσότητες αν λαμβάνονται για πολύ καιρό, επειδή περιέχουν ταννίνες μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς μυϊκούς σπασμούς, απώλεια βάρους, και δυνητικά ακόμα και θάνατο.

Οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες δεν πρέπει να χρησιμοποιούν εκχυλίσματα μύρτιλου, το ίδιο δε και παιδιά μικρότερα των δυο ετών.

Να σημειωθεί επίσης ότι αν ταυτόχρονα χορηγούνται συμβατικά ή και φυτικά φάρμακα ή συμπληρώματα, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Αυτό βέβαια ισχύει όχι μόνο για το μύρτιλο αλλά σε κάθε περίπτωση.

Άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτική θεραπεία, αν το πάρουν να κάνουν συχνό έλεγχο εξ αιτίας της  αντιαιμοπεταλιακής του δράσης και τέλος, οι διαβητικοί να ξέρουν ότι ίσως το σάκχαρο τους πέσει πολύ χαμηλά, λόγω αθροιστικής επίδρασης με τα αντιδιαβητικά φάρμακα που λαμβάνουν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: