Ιωαννης Καφεζας

Υαλουρονικό οξύ. Πότε αξίζει τα λεφτά του;

In Ιατρικά Θέματα on Απριλίου 27, 2015 at 8:18 πμ

υαλ. ενεση

Όσοι έχουν έστω και λίγο ασχοληθεί, γνωρίζουν ότι η αγορά είναι γεμάτη από προϊόντα σχετικά με το υαλουρονικό οξύ, την γλυκοζαμίνη, την χονδροϊτίνη και το MSM (Methyl sulfonylmethane).

Οι λόγοι για αυτή την πλημύρα προτάσεων είναι δυο κυρίως.

Το πλήθος των αρθριτικών και ρευματικών ενοχλημάτων επί ανδρών και γυναικών, και η διακαής επιθυμία των ανθρώπων να καθυστερήσουν τα γεράματα.

Δεκάδες εταιρείες γνωστές και άγνωστες, πάμπολλες μορφές προϊόντων, συνδυασμοί, λαμπερές συσκευασίες, χάπια, κρέμες, αλοιφές, σε διάφορες δοσολογίες.
Διάφορες επίσης και οι πηγές προέλευσης.

Τι είναι όμως όλα αυτά ;

Τι μπορεί να προσφέρουν στα σίγουρα και αποδεδειγμένα;

Τι παραμένει αναπόδεικτο και πότε και που ο ανταγωνισμός ωθεί σε υπερβολές;

Επιπλέον, είναι αξιόπιστα όσα προϊόντα υπάρχουν στην αγορά; Τι πρέπει να προσέξει όποιος ενδιαφερθεί να τα χρησιμοποιήσει;

Στις επόμενες γραμμές θα προσπαθήσω να δώσω όσο γίνεται περισσότερες πληροφορίες για όσους από εσάς ενδιαφέρεστε. Θα ξεκινήσουμε με το υαλουρονικό οξύ και θα συνεχίσουμε με τα υπόλοιπα εκ των προαναφερθέντων σε επόμενες αναρτήσεις.

Το υαλουρονικό οξύ είναι μια γλυκοζαμινοπρωτεϊνη, δηλαδή ουσία που υπάρχει εκ φύσεως στο ανθρώπινο σώμα και αποτελεί δομικό συστατικό του.

Σε υψηλότερες συγκεντρώσεις το βρίσκουμε στα μάτια (υαλοειδές υγρό) και τις αρθρώσεις.

Το υαλουρονικό οξύ, όμοιο ακριβώς με το ανθρώπινο, το βρίσκουμε στα περισσότερα είδη οργανισμών και σε όλους τους τύπους ιστών.

Υαλουρονικό οξύ και δέρμα

Ειδικότερα στο δέρμα μας αλλά και στο δέρμα όλων των θηλαστικών, υπάρχουν μόρια υαλουρονικού οξέος, τα οποία μαζί με μόρια Ελαστίνης και Κολλαγόνου, παράγονται με σταθερό ρυθμό από κύτταρα που ονομάζονται ινοβλάστες.

Οι παραγόμενες από τους ινοβλάστες ουσίες είναι μακρομοριακές ενώσεις οι οποίες βρίσκονται σε όλα τα θηλαστικά, με τη μορφή πρωτεινικών αλυσίδων, διαπλέκονται μεταξύ τους και δημιουργούν τον ιστό που αποκαλούμε δέρμα.

Εκτός από τους ινοβλάστες, στο δέρμα μας υπάρχουν και άλλα κύτταρα τα οποία ονομάζονται ινοκλάστες, των οποίων ο κύριος ρόλος είναι να διασπούν τα μόρια του Υαλουρονικού οξέως.
Έτσι, η σύνθεση και η αποδόμηση του υλουρονικού οξέως που παράγει ο οργανισμός μας, είναι μια δυναμική δράση μεταξύ ινοβλαστών και ινοκλαστών, ούτως ώστε να υπάρχει ισορροπία και όσο Υαλουρονικό οξύ παράγεται τόσο να επαναδιασπάται.

Η διαδικασία αυτή στο ανθρώπινο σώμα, συνήθως ολοκληρώνεται σε 24-48 ώρες.

Δυστυχώς, με την πάροδο της ηλικίας οι ινοβλάστες εκφυλίζονται και λιγοστεύουν σε αριθμό. Σαν αποτέλεσμα το δέρμα λεπτύνεται, χάνει τον όγκο του και επομένως τη σφριγηλότητα του.

Δεδομένου ότι το υαλουρονικό οξύ είναι ένα εξαιρετικά υδρόφιλο μόριο που δεσμεύει μέχρι και 1000 φορές το βάρος του σε νερό, μείωση του σημαίνει αφυδατωμένο, λεπτό και εύθρυπτο δέρμα, με τάση για δημιουργία λεπτών ρυτίδων ή σημείων ατροφίας και βαθιών πτυχών.

Υαλουρονικό και Αρθρώσεις

Το υαλουρονικό οξύ υπάρχει εκ φύσεως στο αρθρικό υγρό και τον αρθρικό χόνδρο. Επιτυγχάνει λίπανση των αρθρώσεων, έτσι ώστε τα οστά να κινούνται χωρίς τριβές και φθορά μεταξύ τους.
Επιπλέον απορροφά, σαν ένα είδος αμορτισέρ, μέρος των φορτίων της άρθρωσης.

Βλάβες του χόνδρου και οστεοαρθρίτιδα παρουσιάζουν μειωμένο υαλουρονικό οξύ στις πάσχουσες αρθρώσεις. Έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί η έγχυση υαλουρονικού οξέος για ανακούφιση από τον πόνο και μείωση της τοπικής φλεγμονής.

Επιπλέον η χορήγηση του προκαλεί και αντίδραση από τον ίδιο τον οργανισμό που συνθέτει μεγαλύτερες ποσότητες του εκ φύσεως παραγόμενου υαλουρονικού.

Η έγχυση γίνεται υπό την καθοδήγηση υπερήχου για να είναι σφαλής. Πριν από αυτήν αφαιρείται (εφόσον υπάρχει) η αυξημένη ποσότητα υγρού (ύδραρθρο).

Knee injection

Μετά από αυτό, άθληση και σωματική καταπόνηση αποφεύγονται για 48 ώρες.

Στο πρώτο συνήθως 24ωρο μπορεί να παρατηρηθεί ήπια αντίδραση της άρθρωσης. Σταδιακά υποχωρεί.

Υπάρχουν διάφορες φαρμακευτικές μορφές υαλουρονικού οξέος με μικρότερη ή μεγαλύτερη πυκνότητα. Αυτό σχετίζεται και με τον αριθμό των αναγκαίων εγχύσεων.

Καλό είναι να θυμόμαστε ότι:

Τα αποτελέσματα πρέπει να εκτιμώνται στις 12 εβδομάδες από την έγχυση. Δεν διαρκούν για πάντα βέβαια αλλά ανακουφίζουν (όχι όλους), για αρκετούς μήνες.

Αρχόμενη και μέσης βαρύτητας οστεοαρθρίτιδα θα ανταποκριθεί καλλίτερα από ότι τα προχωρημένα περιστατικά. Αυτό σημαίνει ότι νεότερα άτομα θα έχουν καλλίτερο αποτέλεσμα.

Προέλευση

Το υαλουρονικό οξύ που χρησιμοποιούμε ως φάρμακο, προέρχεται είτε από ζώα (για παράδειγμα εκχυλίζεται από λειρί κόκορα) ή κατασκευάζεται με βακτήρια στο εργαστήριο.

Για την ακρίβεια, το 1996 στην Upsala της Σουηδίας κατασκευάστηκε στο εργαστήριο υαλουρονικό οξύ με σύνθεση περίπου ίδια με αυτή του ανθρώπινου σώματος. Πρόκειται για ένα σταθεροποιημένο μόριο το οποίο δεν προέρχεται από κάποιο ζώο, αλλά είναι προϊόν γενετικής μηχανικής.

Η διαφορά του υαλουρονικού οξέος που παράγεται στο εργαστήριο με αυτό του ανθρώπινου σώματος είναι μόνο κατά 1% περίπου και αυτό για να μην μπορεί ο οργανισμός να το αποδομήσει εύκολα.

Το ενέσιμο Υαλουρονικό οξύ υπάρχει με τη μορφή παχύρευστης γέλης (ζελέ). Πρόκειται για ένα διαφανές, άχρωμο και άοσμο ζελέ (λιγότερο ή περισσότερο παχύρευστο) του οποίου η έγχυση μέσα στους ιστούς γίνεται πολύ εύκολα με τη βοήθεια μιας πάρα πολύ λεπτής βελόνης.
Ανάλογα με το είδος βλάβης που θέλουμε να διορθώσουμε διατίθεται σε δύο ή τρεις διαφορετικές πυκνότητες.

Στην αισθητική ιατρική ειδικά, όταν έχουμε μια βαθειά ρυτίδα όπως για παράδειγμα αυτή στη ρινοπαρειακή αύλακα ή στο μεσόφρυο, προτιμάμε να εγχύσουμε πιο παχύρευστο (μεγαλύτερης πυκνότητας) υαλουρονικό οξύ στο βάθος, στη βάση της ρυτίδας και πιο λεπτόρευστο ψηλά, κοντά στην επιφάνεια του δέρματος.

Με αυτόν τον τρόπο, βάζοντας πιο πυκνό υαλουρονικό οξύ βαθειά, δίνουμε όγκο και “σηκώνουμε” τη ρυτίδα ενώ με το πιο λεπτόρρευστο μόριο πιο επιφανειακά εξομαλύνουμε εντελώς την πτύχωση του δέρματος.

Ας δούμε όμως πέρα από τις χρήσεις του στην αισθητική ιατρική, ποιες είναι οι θεραπευτικές του εφαρμογές.

Η πλέον συνήθης χρήση του υαλουρονικού οξέος σε ανθρώπους είναι όπως ήδη αναφέρθηκε η οστεοαρθρίτιδα (όπου δρα σαν λιπαντικό). Γίνεται ένεση από ειδικό γιατρό (ορθοπεδικό ή ρευματολόγο συνήθως) μέσα στην προσβεβλημένη άρθρωση.

Επιπλέον χρησιμοποιείται σε διάφορες οφθαλμολογικές επεμβάσεις προκειμένου να αντικαταστήσει την απώλεια των φυσιολογικών υγρών.

Λαμβάνεται επίσης και από το στόμα.

Απ ευθείας εφαρμογή

Μερικοί άνθρωποι εφαρμόζουν υαλουρονικό οξύ στο δέρμα για την επούλωση πληγών, για εγκαύματα, έλκη ή και σαν ενυδατικό

Υαλουρονικό και Γήρανση

Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τη χρήση υαλουρονικού οξέος, σχετικά με την πρόληψη των επιπτώσεων της γήρανσης του πληθυσμού. Γύρω από το θέμα αυτό το υαλουρονικό οξύ έχει διαφημισθεί και συνεχίζει να διαφημίζεται ως «η πηγή της νεότητας».

Δεν υπάρχουν ακλόνητα επιστημονικά στοιχεία που να στηρίζουν κάτι τέτοιο, δηλαδή τον ισχυρισμό ότι η λήψη από το στόμα ή η εφαρμογή στο δέρμα μπορεί να απομακρύνει τις αλλαγές που σχετίζονται με τη γήρανση.

Εντούτοις η διαφήμιση μας λέει άλλα πράγματα

Πέρα από το αισθητικό αποτέλεσμα (αληθές για το ενέσιμο υαλουρονικό και το πολύ έως 1 χρόνο) καθώς και την δυσκαμψία και τους πόνους στην οστεοαρθρίτιδα, μας διαβεβαιώνουν (ούτε λίγο ούτε πολύ) ότι αυξάνει το προσδόκιμο επιβίωσης (!!) και βελτιώνει την υγεία … γενικώς.

Αυτό μεθερμηνευόμενο σημαίνει ότι όσοι το πιστεύουν, τροφοδοτούν με ένα σημαντικό ποσό ετησίως την αδηφάγο βιομηχανία των cosmetics του μάρκετινγκ και του promotion.

Η χρήση του στην πλαστική χειρουργική και αισθητική ιατρική, αφορά κυρίως διορθωτικές εφαρμογές στο πρόσωπο. Η χρήση σε μορφές κρέμας είναι συνήθης πρακτική και προτείνονται δεκάδες προϊόντα. Αλλά πρόκειται για σπατάλη χρημάτων

Οι κρέμες δεν απορροφούνται διότι το δέρμα δεν επιτρέπει σε μεγάλα μόρια την είσοδο (όταν είναι πάνω από 500 Daltons). Το υαλουρονικό οξύ έχει μεγάλα μόρια ( πάνω από 10.000 Daltons) .

cream

Υπάρχουν όμως διάφορα ενέσιμα προϊόντα και χρησιμοποιούνται για:
1. Γέμισμα της ρινοχειλικής αύλακας όταν είναι μεγάλη η ρυτίδα που ξεκινάει από τη βάση της μύτης έως το έξω μέρος του στόματος.
2. Διόρθωση βαθιών ρυτίδων ανάμεσα στα φρύδια.
3. Αύξηση όγκου χειλέων
4. Καλύτερη διαμόρφωση του περιγράμματος των χειλέων
5. Όγκο στα ζυγωματικά
6. Διαμόρφωση περιγράμματος προσώπου
7. Υγρό Face Lift

Να σημειωθεί εδώ ότι το Υαλουρονικό οξύ είναι το μόνο εμφύτευμα το οποίο μπορώ να το αφαιρέσω οποιαδήποτε στιγμή από τον οργανισμό, πολύ εύκολα με ένεση αντιδότου (υαλουρονιδάση).

Αυτό σημαίνει ότι το Υαλουρονικό οξύ δεν ευθύνεται για παραμορφώσεις ή μόνιμες αλλαγές στα χαρακτηριστικά του προσώπου διότι:
Αφενός, απορροφάται (αργά) από τον οργανισμό και
Αφετέρου με τη χρήση του αντιδότου, η απομάκρυνση του υλικού από το σώμα μπορεί να γίνει οποιαδήποτε στιγμή και είναι άμεση

Ας ξαναγυρίσουμε όμως στις χρήσεις και εφαρμογές του και να κλείσουμε το κεφάλαιο υαλουρονικό οξύ
Είπαμε ότι είναι χρήσιμο στις οφθαλμικές επεμβάσεις. Επίσης αποδείχτηκε χρήσιμο στην φροντίδα εξελκώσεων του στόματος, όταν εφαρμόζεται τοπικά σε μορφή ζελέ.

Όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα, η δυσκαμψία και ο πόνος στις αρθρώσεις ανακουφίζονται σε αρκετούς αλλά όχι όλους όσοι θα κάνουν θεραπεία.

Στοιχεία που να μας λένε ότι η μακροχρόνια χρήση του με τον τρόπο αυτό θα καθυστερήσει ή και θα μειώσει την βλάβη της άρθρωσης, δεν υπάρχουν διαθέσιμα έως τώρα.

Άλλες εφαρμογές που ίσως έχουν αξία (αλλά χρειάζονται μεγαλύτερη τεκμηρίωση) είναι :

Ξηροφθαλμία. Προκαταρκτικά στοιχεία από έρευνες που εξελίσσονται λένε ότι η χρήση οφθαλμικών σταγόνων υαλουρονικού οξέος (Hyalistil) μπορεί να ανακουφίσουν ασθενείς που πάσχουν από ξηροφθαλμία.

Τραύμα και βλάβες στα μάτια (υαλουρονικό οξύ εγχέεται μέσα στο μάτι για τη θεραπεία της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς ή σε τραυματισμούς των ματιών).

Πληγές του δέρματος και εγκαύματα. Προκαταρκτικά αποτελέσματα έρευνας δείχνουν ότι η εφαρμογή του υαλουρονικού οξέος στο δέρμα μπορεί να είναι χρήσιμη για τη θεραπεία εγκαυμάτων και πληγών του δέρματος. Χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για τις χρήσεις αυτές.

Υπάρχουν Παρενέργειες και επιπλοκές;
Σπάνια μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις είτε χορηγηθεί σε ενέσιμη μορφή είτε από το στόμα. Το ίδιο ισχύει και για τις εφαρμογές στο δέρμα.

Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό λόγω έλλειψης δεδομένων. Ειδικά στον θηλασμό, είναι ενδεχόμενο να περάσει στο γάλα και μετά στο βρέφος με απρόβλεπτα αποτελέσματα.

……………………………………

Πόσιμο κολλαγόνο. Μόδα, monkey Business ή Ιατρική πρόταση;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: